Volg ons op Facebook!

Volg ons op Facebook en blijf op de hoogte van de laatste berichten uit het veld!


Home » Nieuwsberichten » Vermijdbare heffing om verharding tegen te gaan in Vlaanderen

Vermijdbare heffing om verharding tegen te gaan in Vlaanderen

Klimaatbeleid blijft steken in oude denkpatronen

31 maart 2017 - Vlaanderen beseft dat er een probleem met water bestaat. Tegelijkertijd blijven zowel burgers als beleidsinstanties vaak steken in oude denkpatronen, door de verantwoordelijkheid bij anderen te leggen in plaats van bij de burgers of lokale besturen zelf. VLARIO, de Vlaamse tegenhanger van stichting RIONED, pleit voor een 'vermijdbare heffing' op niet-afgekoppelde verharde oppervlaktes in combinatie met een investeringsprogramma voor infiltratie en buffering.

Korte animatie over afkoppelen door Vlario (klik op plaatje)
 

Ander beleid nodig om overstromingen tegen te gaan

Dat klimaatverandering een enorme impact zal hebben op onze manier van leven, lijkt nog niet goed door te dringen. Er gaat bijna geen zomer meer voorbij in Vlaanderen zonder schade door wateroverlast. In 2016 kwam de totale schade voor verzekeraars en het rampenfonds zelfs neer op 500 miljoen euro. De meeste studies waarschuwen dat wie nu een klein risico op schade loopt (1 kans op 100), binnenkort wellicht ‘meer dan eens’ water in huis zal hebben. Voor wie nu al met een verhoogd risico op wateroverlast kampt (1 kans op 10), stijgt het risico tot ‘bijna jaarlijks’. 

Schade helemaal uitsluiten is toch niet mogelijk. Vandaag is een verzekering tegen natuurrampen in België verplicht voor alle woningen (voor eenvoudige risico’s), en staat deze verzekering (en niet het Rampenfonds) in voor de vergoeding van de meeste schade. Moeten we echter niet schade proberen te voorkomen in plaats van schadevergoedingen te blijven betalen? Dat is niet zo evident. Wettelijk gezien hebben bestaande gebouwen namelijk recht op een betaalbare verzekering. De sector kan echter wel preventieve ingrepen stimuleren.

Toenemende bebouwing en verhardingen zijn belangrijke oorzaken zvan wateroverlast. Met het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) wil de Vlaamse Regering binnenkort afstappen van de klassieke stadsuitbreiding en kiezen voor bestaande bebouwde ruimte. Zelfs vandaag merken we nog dat ondoordacht bouwen in overstromingsgevoelige gebieden nog steeds niet helemaal tot het verleden behoort. Binnen de bestaande bebouwde gebieden zal ook veel meer groen en blauw zichtbaar moeten worden. Dit heeft niet alleen positieve gevolgen voor onze gezondheid, het beperkt ook de overstromingsschade.

Wateroverlast in Vlaandren (bron: VLARIO)
 

Afkoppelen stimuleren door 'vermijdbare heffing' 

Het afkoppelen van verharde oppervlaktes is meestal een efficiënte maatregel. VLARIO en Natuurpunt vragen al lang om een vermijdbare heffing op niet-afgekoppelde verharde oppervlaktes, liefst in combinatie met een investeringsprogramma voor infiltratie/buffering. Op die manier bestaat er een financiële incentive in twee richtingen: ontradend én stimulerend. Die steun moet niet alleen naar riool - of waterbeheerders gaan, maar moet co-creatie in de hand werken. Zo worden ook landbouwers, natuurverenigingen of particulieren gestimuleerd.

De Boerenbond is voorstander van een beleid dat maatregelen stimuleert zoals groenbedekking of het gebruik van hemelwater in plaats van grondwater in de serreteelten. Nu al wordt overtollig water vaak richting landbouwgebied gestuurd en kijkt men voor de aanleg van overstromingsgebieden en bufferbekkens naar agrarische zones. Anderzijds kan de sector ook meehelpen aan oplossingen. Werken met aangepaste gewassen of verbeterde technieken om het water beter vast te houden bijvoorbeeld. Ook landbouwers een meerwaarde bieden voor het bufferen en bergen van water in landbouwgebied is een optie.

Natuurpunt benadrukt dat het behoud van open ruimte en groene landschapselementen essentieel zijn in de strijd tegen overstromingen. Bij massale overstromingen komen grote stromen modder en rioolslib in het natuurgebied terecht, en dat is nefast. Natuurpunt pleit voor duidelijke normen en richtlijnen (buffernormen, verplichte groendaken, enz.) die echter ook afdwingbaar zijn. 

Wateroverlast in stedelijk gebied in Vlaanderen (bron: VLARIO)
 

Waterbewustzijn van de burger

De Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) werkt aan een bredere sensibiliseringscampagne, maar dat neemt tijd in beslag. Ruimte Vlaanderen hoopt alleszins dat men, met de goedkeuring van het BRV, een aantal acties reeds kan opstarten. Die kunnen de voordelen van meer groen en blauw benadrukken en kwaliteitsvol wonen nabij knooppunten en voorzieningen in de verf zetten. Ook Natuurpunt vindt dat een campagne voor bewustwording noodzakelijk is. Het middenveld is een natuurlijke bondgenoot, maar ook de overheid moet z’n verantwoordelijkheid hierin opnemen.

 

Deze bijdrage is een ingekorte versie van het artikel  'De krachten bundelen om schade door wateroverlast te beperken' uit de Vlario-nieuwsbrief van maart 2017