Dubbel pakken noemen we dat. Eerst in 2008 een geruisloze vermindering van het aan bestuursleden van de waterschappen met 33% en nu een voorstel om er maar weer 25% van af te doen. De minister Spies van Binnenlandse Zaken is nieuw, maar je zou toch wel wat historisch besef verwachten? Het kabinet heeft een wetsvoorstel voorbereid om het het aantal gemeenteraadsleden, leden van provinciale staten en leden van waterschapsbesturen te verminderen met 25%. In de visie van het kabinet leidt deze kaasschaaf “als vanzelf” tot een vermindering van de Bestuurlijke Drukte.

Botte Bezuiniging heeft niks te maken met Bestuurlijke Drukte
De voorgestelde wetswijziging moet ook 77 miljoen euro aan bezuinigingen opleveren (25% minder gemeenteraadsleden + 25% minder leden van Provinciale Staten + 25% minder leden van de waterschapsbesturen). Ook de VNG heeft al krachtig geprotesteerd tegen dit verlies aan bestuurlijke kwaliteit. Voor de waterschappen is het de tweede keer dat er flink de kaasschaaf over het aantal gekozen vertegenwoordigers gaat. Want al bij de invoering van de Waterwet in 2008 werd het aantal waterschapsbestuurders verlaagd van 45 naar 30 zetels (-33%). Nu nog een vermindering met 25% komt uit op 23 zetels, dwz. de helft van het aantal zetels vergeleken met de situatie van vóór 2008.

De waterschapsdemocratie is nu al “op een koopje”. Want waterschapsbestuurders (leden van het Algemeen Bestuur) zijn parttimers met een geringe onkostenvergoeding, die zich naast hun fulltime baan extra inzetten voor de publieke zaak, en die stevig zijn geworteld in de samenleving. Ook de leden van het Dagelijks Bestuur krijgen een vergoeding op basis van een parttime aanstelling. Kortom, het naar huis sturen van zeven waterschapsbestuurders levert verwaarloosbaar weinig op aan bezuinigingen, maar vermindert wel de expertise van het waterschapsbestuur.

Standpunt AWP: democratisch mandaat waterschappen juist versterken
Democratisch rammelt er ook nog wel wat bij de waterschappen. Nu zijn er nog zeven of negen ‘geborgde zetels’ (van de max. 30 zetels in totaal), om de functionele belangen van eigenaren van bedrijfsgebouwen, van akkerbouwers en veetelers en van natuurorganisaties te behartigen. In de praktijk worden deze leden via interne coöptatie ("achterkamertjes") aangewezen door de belangenorganisaties Land- en Tuinbouworganisatie (LTO, Kamer van Koophandel (KvK) en Bosschap. Nu is het een mooi moment om de 'geborgde zetels', die eigenlijk historische restanten zijn van het oude waterschapssysteem, om te zetten naar garantiezetels: Eén zetel voor de boeren, één zetel voor de kamer van Koophandel en één zetel voor de natuurorganisaties met grote natuurterreinen. Samengevoegd in de fractie ´Geborgde Belangen´. Alle overige zetels worden gewoon verkozen op basis van democratische waterschapsverkiezingen door de inwoners van het waterschapsgebied.

Laten we in de gekte van de huidige tijdsgeest het hoofd koel te houden. Waterschappen zijn al flink opgeschaald in de afgelopen jaren, en het aantal gekozen waterschapsbestuurders is al flink verminderd. Inmiddels zijn ook nieuwe, a-politieke partijen als de AWP en WN vertegenwoordigd in de waterschapsbesturen, die veel werk maken van hun contact met de achterban. Die ontwikkeling moet je juist een kans geven! De Algemene Waterschapspartij is van mening dat waterschappen al in 2008 hebben voldaan aan de doelstelling uit het regeerakkoord om het aantal waterschapsvertegenwoordigers met 25% omlaag te brengen. De AWP is daarom faliekant tegen vermindering van het aantal zetels. En als er dan toch een vermindering van het aantal waterschapsvertegenwoordigers moet plaatsvinden, dan moet het aantal ´geborgde zetels´ ook nadrukkelijk worden meegenomen in de afwegingen.

Zie ook de column in Binnenlands Bestuur: "Kabinet krijgt waterschappen wel klein".

PERSBERICHT, 21 november 2011

Meer dan 2.500.000 kiezers worden aan de kant gezet! 

Het Kabinet heeft vorige week besloten dat het bestuur van het waterschap in het vervolg indirect gekozen moet gaan worden. Staatssecretaris Atsma heeft het wetsvoorstel daartoe naar de Tweede Kamer gestuurd. Bij de verkiezing van de Eerste Kamer, die indirect door de provincie besturen gekozen wordt, riepen politici in koor dat dit een achterhaald systeem is. Zelfs premier Rutte vond dat het zo niet langer kon. Nu vindt het Kabinet om onbegrijpelijke redenen hetzelfde kunstje wél van deze tijd, om het waterschapsbestuur te laten kiezen door de gemeenteraad?  

De relatief lage opkomst bij de vorige waterschapsverkiezingen zou het probleem zijn. De oplossing die gekozen wordt is: "gewoon niet meer stemmen"! Zijn de eveneens lage opkomsten voor de verkiezingen van de provinciale staten en het Europees parlement eveneens reden voor het kabinet om die verkiezingen dan maar te schrappen? Een opkomst van 25% is niet hoog. Maar verkiezingen geven wel alle burgers de gelegenheid om te stemmen. Waarschijnlijk was driekwart van de Nederlanders dus gewoon tevreden over het uitstekende werk van de waterschappen. Bij de afgelopen verkiezingen hebben overigens maar liefst 2.500.000 Nederlanders hun stem wel uitgebracht! En die groep wordt het democratische recht tot stemmen ontnomen. Waterschapsverkiezingen per post waren bij voorbaat gedoemd te mislukken. De Algemene Waterschapspartij (AWP) stelde eerder al een veel beter alternatief voor. Houdt de waterschapsverkiezingen gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen op de dag van de lokale democratie.  

Waterschappen heffen hun eigen belastingen, als uiting van onderlinge solidariteit in de verdediging tegen het water. Bij belasting heffen hoort verantwoording afleggen aan de burgers. En daar horen in een democratie verkiezingen bij. Wat het kabinet nu voorstelt, komt neer op: "Wel betalen, maar niet stemmen”. Als gemeenteraadsleden het waterschapsbestuur gaan kiezen, wordt dit een politiek bestuur met politieke vriendjes. En dan wordt het waterbeheer een speelbal van de waan-van-de-dag van diezelfde politiek. Voor een land als Nederland, dat voor de helft van zijn grondgebied onder de zeespiegel ligt, is dat een dreigend perspectief. Het is niet voor niets dat in de Grondwet een zelfstandige plaats is ingeruimd voor de waterschappen. 

De waterschapsbesturen zijn bovendien de oudste democratische structuren in Nederland. Historisch gezien had het waterbeheer en de belangenafweging die daarbij hoort de primeur van een gekozen bestuur, om goede redenen. Ons poldermodel is een wereldberoemd begrip! De AWP is speciaal opgericht om burgers een stem te geven in de waterschapsbesturen van alle 25 waterschappen in Nederland. De AWP is faliekant tegen getrapte verkiezingen, maar voorstander van vrije en directe verkiezingen.  

Peter Vonk, landelijk voorzitter Algemene Waterschapspartij

p.vonk@algemenewaterschapspartij.nl

In het Bestuursakkoord Water van april 2011 is afgesproken dat gemeenten en waterschappen samen € 450 mln gaan besparen in de afvalwaterketen. Kostenreductie is nodig om de autonome kostenstijgingen op te vangen. De afvalwaterketen bestaat uit het transport van afvalwater door het riool van huis naar de zuivering, en het zuiveringsproces op de afvalwaterzuivering. Ook regenwater en overtollig grondwater ‘verdwijnt’ meestal via dezelfde rioolbuis in de afvalwaterketen.

In het Bestuursakkoord Water worden gemeenten en waterschappen verplicht om nog in 2011 te komen met voorstellen voor kostenreductie in de afvalwaterketen. Tevens is besloten om de drinkwatersector voorlopig buiten de deur gehouden. De uitdaging voor gemeenten en  waterschappen is urgent, want in het Bestuursakkoord Water is tevens opgenomen dat bij uitblijven van voldoende resultaten er via wetgeving bezuinigingen zullen worden opgelegd. 

Wat vindt de Algemene Waterschapspartij? De AWP beschouwt riool en openbare ruimte als functionele eenheid. De kosten voor het rioolbeheer moeten samen worden beschouwd met de kosten voor waterberging in de openbare ruimte. Betere berging in de (bovengrondse) openbare ruimte leidt tot minder – dure - investeringen in het rioolstelsel.

1. De AWP pleit ervoor om besparingen in de kosten van het rioolbeheer vorm te geven in gemeentelijke samenwerkingsverbanden. Het bundelen van de menskracht van buurgemeenten leidt tot kostenbesparing, enerzijds door specialisatie van de medewerkers, maar anderzijds ook door een efficiëntere aansturing van het beheer & onderhoud met minder mensen, en verminderde kwetsbaarheid door de bundeling van interne kennis & ervaring.

2. De AWP is van mening dat de efficiëntie in de directe kosten van het rioolbeheer door een op kostengerichte private partij, teniet wordt gedaan door een toename van de publieke kosten in de openbare ruimte. Koppeling van het publieke beheer & onderhoud van de openbare ruimte met privaat beheer van het rioolstelsel zal leiden tot een lastenverschuiving richting gemeenten, waardoor uiteindelijk de burger toch opdraait voor de kosten. De afstemming tussen rioolbeheer en openbare ruimte wordt in de praktijk bovendien lastiger, en dus naar verwachting ook duurder. Dus riolering blijft een publieke taak!

3. De AWP ziet op regionale schaal mogelijkheden voor besparingen door de gemeentelijke rioolwatergemalen te laten beheren door het waterschap. Opschalen van het beheer en ondehoud van (polder)gemalen met rioolgemalen geeft meer schaalgrootte waardoor bijv. een piketdienst beter rendeert. Een aantal gemeenten hebben het beheer en soms ook het eigendom van hun rioolgemalen al overgedragen.

4. De AWP is voorstander om te blijven investeren in nieuwe zuiveringen en wil dat daarvoor ook budget beschikbaar blijft. Mogelijkheden voor kostenbesparing liggen vooral in het delen van kennis. De ontwikkelingen in de waterzuiveringstechnologie zijn momenteel in een stroomversnelling. Het terugwinnen van energie, warmte en fosfaat uit rioolwater wordt al door verschillende waterschappen opgepakt.

5. De AWP beschouwt de opgelegde bezuiniging van 170 mln per jaar op afvalwaterzuivering als een groot politiek-bestuurlijk risico voor de waterschappen. De voorgenomen besparing op de afvalwaterzuiveringen van 170 mln per jaar, zoals opgelegd in het Bestuursakkoord Water, is nogal ambitieus. Er is dus een grote kans dat de waterschappen deze taakstelling niet halen, zeker niet als ook flink wordt ingezet op investeringen in duurzaamheid. Daarmee worden de waterschappen kwetsbaar voor kritiek vanuit de politiek.

6. De AWP is voorstander van een integrale zuiveringsheffing aan gemeenten als efficiëntieprikkel. Door de zuiveringskosten direct te heffen bij gemeenten, ontstaat voor gemeenten een sterke prikkel om doelmatiger om te gaan met 'hun' regenwater en grondwater. Gemeenten kunnen de zuiveringskosten vervolgens weer in rekening brengen bij hun burgers en bedrijven. Samen met de gemeentelijke rioolheffing vormt dit de gemeentelijke afvalwaterheffing.  

Door Hans Middendorp en Peter Vonk, landelijk bestuur AWP

De Nederlandse riolering is goed op orde en scoort hoog in de Europese benchmark studies. Het Bestuursakkoord Water zet de zaak wel op scherp! Nu moet de omslag gemaakt worden “van inspanning naar resultaat”. Want alleen door meer samenwerking en opschaling zal de doelstelling van 380 mln euro besparingen in 2020 zeker niet kunnen worden gehaald. Er zal vooral ook kritisch moeten worden gekeken naar de resterende investeringen voor de basisinspanning voor het rioolstelsel, het verdergaand scheiden van afval- en regenwater (het zogenaamde afkoppelen), de investeringen in renovatie & vernieuwing van rioolleidingen, KRW-maatregelen en aansluitingen in het buitengebied.

De basisinspanning om de riolering in heel Nederland op orde te krijgen, heeft ca € 5-6 miljard gekost. Er wordt inmiddels voldaan aan de normen. In de afgelopen twintig jaar is het beleid er op gericht geweest om het hele buitengebied in Nederland aan te sluiten op het riool. Omdat 5% van de regenbuien groter en heviger zijn dan kan worden opgevangen in de bergingscapaciteit van het lokale rioolstelsel, zijn er overstorten met bergbezinkbassins aangelegd als noodventiel. Zonder overstorten zou bij hevige regenval het water in de wc’s omhoog komen en straten blank komen te staan. De bergbezinkbassins zorgen ervoor dat alle ‘bezinksel’ uitzakt zodat alleen helder water door de overstort naar de sloot gaat. Er is bij de basisinspanning vooral gekeken naar de regels, en veel minder naar het effect van de investeringen. Zo zijn er helaas zijn er ook bergbezinkbassins aangelegd, die in tien jaar tijd nog nooit water hebben geborgen en waarvoor de investering dus vrijwel voor niets is geweest.  

Vanuit het gezichtspunt van een gemeente is er een duidelijke koppeling tussen het bovengronds beheer van de openbare ruimte (bij uitstek de taak van elke gemeente!), en het beheer van de riolering als onderdeel van de afvalwaterketen. De afvoer van regenwater dat neervalt in de openbare ruimte, vraagt om een flink grotere dimensionering van de rioolbuis. Als vuistregel geldt dat een bui van 7 mm neerslag nog net in het riool kan worden geborgen. Bij grotere regenbuien komt het rioolwater in een bergbezinkbassin (circa 2 mm additionele berging). En als de piekbui nog heftiger is, loopt het overschot via een overstort naar het oppervlaktewater. Grote bergbezinkbassins zijn zo ontworpen dat voornamelijk het relatief schone hemelwater in de sloot stroomt, maar de investeringskosten zijn hoog. Het regenwater kan ook aan de bron worden afgekoppeld naar bijv. een wadi, de bodem of een sloot, zodat het riool minder schoon regenwater moet afvoeren, maar zulke investeringen kosten ook veel geld. Anderzijds is de motivatie voor afkoppelen dat het verwerken van een grote hoeveelheid verdund vuil water via de waterzuivering lastig is, want de bacteriën in de afvalwaterzuiveringsinstallaties doen het beter bij een meer geconcentreerde aanvoer.

Gemeenten zouden in 2020 zonder besparingen 1,7 miljard euro uitgeven aan riolering (operationele kosten + kapitaalslasten, prijspeil 2010). Op basis van het Bestuursakkoord Water moeten gemeenten maar liefst 210 miljoen besparen in 2020. Dat lijkt niet zo veel, maar een klein rekensommetje werkt verhelderend: stel dat er éénmalig 10% kan worden bespaard op de operationele kosten (en dat die kosten daarna niet meer stijgen), dan komt dat overeen met ca. 50 miljoen euro. Dan kun je uitrekenen dat op de kapitaalslasten (rente en aflossing) dan nog (210-50) = ca. 160 mln euro per jaar moet worden bespaard. En dat lukt alleen als de investeringen met 25% omlaag gaan. En hier gaat het wringen: want de geprognostiseerde totale investeringen voor de komende 5 jaar zijn al 9% lager geraamd, en in de vijfjarenperiode daarna nog eens 9% lager.

Conclusie: het herijken, prioriteren en temporiseren van geplande investeringen wordt de belangrijkste oplossingsrichting om de voorgenomen besparingen van 210 miljoen euro te realiseren. Gewoon, door minder geld uit te geven. De consequenties zijn groot. Want uitgaande van het gegeven dat ongeveer driekwart van de investeringen in feite vervangingsinvesteringen zijn, en slechts één-kwart verbeterinvesteringen, dan kan een taakstelling van 25% bezuinigen op investeringen er toe leiden dat de komende jaren nog vooral de vervangingsinvesteringen worden gedaan, maar dat er nog nauwelijks verbeteringen meer worden uitgevoerd. Vooral maatregelen als bergbezinkbassins, wadi’s en afkoppelen, die een positief effect hebben op de kwaliteit van het oppervlaktewater en dienen ter voorkoming van wateroverlast, zullen dan te duur blijken. Als gemeenten op grond van betere inschattingen en nieuwe technieken hun vervangingen kunnen uitstellen en slimmer kunnen uitvoeren, dan kunnen ook verbetermaatregelen overeind blijven.

Waterschappen moeten vanaf 2020 jaarlijks 170 mln euro besparen t.o.v. de huidige 1,3 miljard die nu in Nederland aan waterzuivering wordt uitgegeven. Naar analogie met het rekensommetje voor gemeenten hierboven, kun je zien aankomen dat de waterschappen deze bezuiniging van 170 miljoen euro waarschijnlijk zeer lastig kunnen waarmaken, zeker niet als er veel nieuwe en moderne zuiveringen worden gebouwd om bijv. fosfaat en energie terug te winnen. En dat komt dan als een boemerang terug bij de waterschappen: als over een paar jaar blijkt dat de bezuinigingsdoelstelling niet is gehaald door de waterschappen, zal de Tweede Kamer wellicht alsnog besluiten om de afvalwaterzuivering over te hevelen naar het bedrijfsleven. Daarbij zal de Tweede Kamer verwijzen naar de recente motie dat de waterschapslasten niet harder mogen stijgen dan 5% per jaar.

Eén voor de hand liggende manier om efficiënter te werken in de afvalwaterketen is dat aangrenzende gemeenten hun krachten bundelen bij het beheer en onderhoud van de riolering. Nu moet elke gemeente nog haar eigen rioolbeheer organiseren. Door bundeling behouden de gemeenten hun zeggenschap over het rioolbeheer en kan de samenhang met de openbare ruimte worden geoptimaliseerd. Momenteel vallen zeker 80% van de rioolvervangingswerkzaamheden samen met onderhoudswerkzaamheden aan de openbare weg. Bij het losknippen van het rioolbeheer van de rest van de gemeentelijke taken in de openbare ruimte zal een aanmerkelijk verlies aan synergie optreden. 

Ook kan efficiëntie worden bereikt door de gemeentelijke gemalen voor het verpompen van het rioolwater, onder beheer van de waterschappen te brengen. Beheer en onderhoud van gemalen is immers core business van de waterschappen. Opschalen van het beheer en onderhoud van poldergemalen met rioolgemalen geeft meer schaalgrootte waardoor bijv. een piketdienst beter rendeert. Overdracht van rioolgemalen vraagt wel om duidelijk afspraken over de ontvangst van afvalwater, om voorkomen dat het waterschap gaat ‘knijpen’ op de afvoer van afvalwater ten faveure van de werking van de zuivering. Een eerder voorstel van de waterschappen om alle riolen aan de waterschappen over te dragen, stuitte op grote weerstand bij gemeenten.

Door de zuiveringskosten integraal te heffen bij gemeenten, ontstaat zo voor gemeenten een sterke prikkel om doelmatiger om te gaan met het regenwater en grondwater. In het huidige systeem worden zuiveringslasten door het waterschap omgeslagen over de burgers. Burgers kunnen echter geen enkele sturing uitoefenen, want veruit het meeste water in het riool komt van neerslag en grondwater, en niet van het doortrekken van het toilet. Anders dan de individuele burgers, hebben gemeenten immers wel een keuze: alles afvoeren via het rioolstelsel, of lokaal inbrengen in de bodem of draineren naar het oppervlaktewater? Dit zal op termijn leiden tot doelmatigheidswinst in de riolering en de afvalwaterzuivering.

Een andere aanpak om tot efficiëntie te komen is om de gemeentelijke riolering en de waterzuivering van het waterschap in één ketenbedrijf onder te bengen. Sommige drinkwaterbedrijven willen graag op deze manier hun marktaandeel uitbreiden. Marktwerking zou tot kostenverlaging kunnen leiden. Tegelijkertijd is het ook waarschijnlijk is dat zulke waterketenbedrijven, nadat ze het beheer en onderhoud van de afvalwaterzuivering en de riolering hebben overgenomen, nog eens scherp gaan kijken naar de geplande investeringen en zullen aansturen op een verlengde levensduur om de kosten te drukken. Met als uiterste risico dat een rioolbuis pas wordt vervangen nadat een deel van de weg is ingestort! Ook zou een waterketenbedrijf in de verleiding kunnen komen om rioleringskosten af te wentelen op de gemeente. Voorbeeld: Waternet heeft al eens aangekondigd dat de gemeente Amsterdam zou moeten gaan betalen voor de regenwaterafvoer via het riool. Volgens het principe vestzak-broekzak kan zo de directe rioolheffing voor burger en bedrijf relatief laag blijven, en worden kosten indirect door diezelfde burger en bedrijf betaald via de andere gemeentelijke belastingen (met name OZB).

auteur: Hans Middendorp

met medewerking van Eric Oosterom en Rob Hermans

Postbus 735 3800 AS Amersfoort

Amsterdam, 8 september 2011

Geacht bestuur

De Algemene Waterschapspartij (AWP) kent Vereniging Eigen Huis (VEH) als een organisatie die elk jaar kritisch kijkt naar de tariefsontwikkelingen bij de waterschappen en gemeenten, en dan met name de tarieven voor huiseigenaren. Graag attenderen wij op het volgende: de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu is voornemens om de kostenverdeling tussen de vier categorieën van belastingbetalers te wijzigen. Met name in een beperkt aantal waterschappen in het westen van Nederland betaalt een kleine groep graslandboeren veel hogere tarieven dan elders in het land, en deze 'weeffout' wil de wetgever nu adresseren.  Dat heeft echter consequenties voor andere belangengroepen.

Hoe raakt dit de doelgroep van VEH? Zoals u weet worden de waterschapslasten verdeeld over vier belastingcategorieën: 1. Ingezetenen; 2. Gebouwd (= huiseigenaren + bedrijfsgebouwd); 3. Ongebouwd; en 4. Natuur. In deze systematiek worden huiseigenaren dus twee keer belast, eenmaal als ingezetene en nogmaals als eigenaar van een gebouwd eigendom.  Wij verzoeken de VEH om nu vóóraf in actie te komen, om de navolgende plannen om te buigen.

Advies aan de staatssecretaris: In het standpunt van haar bestuur, dat na de ledenvergadering van 30 september 2011 zal worden omgezet in een advies aan staatssecretaris Atsma, kiest de Unie van Waterschappen naar een oplossing waarbij de categorie Ongebouwd minder gaat betalen, ten koste van de tariefsontwikkeling van Gebouwd. De staatssecretaris lijkt dit vooralsnog ook te omarmen.  De AWP is echter tegen lastenverzwaring richting burgers, omdat deze categorie voor een belangrijk deel al dubbel wordt aangeslagen en bovendien sinds de wijzigingen onder Waterschapswet en -besluit uit 2007 al opdraait voor een veel groter deel van de lasten.

Voorbeeld 1: In het dichtbevolkte hoogheemraadschap van Delfland (Den Haag en omstreken) betaalt de categorie Ingezetenen nu al 60% van de begroting. Om de ingezetenen (= huurders + huiseigenaren) niet verder te belasten en tegelijkertijd om de categorie Ongebouwd te ontzien, zullen dus de lasten voor Gebouwd (= huiseigenaren + bedrijfsgebouwd) verder gaan stijgen. Lees meer in De Schakel!

Bovendien wil de Unie de bandbreedtes voor toedeling van waterschapslasten verruimen, wat rekenkundig veelal direct kan leiden  tot een toename van de lasten voor het aandeel Ingezetenen  met 5%. Daarnaast  ontstaat ook nog meer bestuurlijke ruimte voor verder verhoging van de lasten voor ingezetenen. De AWP adviseert juist kleinere bandbreedtes aan te houden, die bovendien niet overlappen tussen verschillende klassen, ter voorkoming dat lokaal de lasten worden afgewenteld op burgers en huiseigenaren

Voorbeeld 2: in het relatief dunbevolkte Flevoland met een groot agrarisch areaal (95.000 ha: 63% van het totaal van 150.000 ha), betaalt de categorie Ongebouwd slechts 21,2 % van de waterschapslasten, en komt bijna 80% terecht bij vooral ingezetenen en huiseigenaren. In de huidige voorstellen zou Ongebouwd rekenkundig nog eens 5% kunnen dalen.

Lobby: De AWP is een partij die speciaal is opgericht voor de functionele waterschapsdemocratie, zonder ambitie voor gemeentelijke of landelijke verkiezingen. De AWP behartigt primair de belangen van de categorie Ingezetenen, maar wel vanuit een samenwerkingsmodel met de overige categorieën. De AWP is vertegenwoordigd in 19 van de 25 waterschappen. De AWP heeft op 8 augustus j.l. een brief gestuurd aan alle waterschapsbesturen, de staatssecretaris Atsma, de VNG en het bestuur van de Unie met o.a. bovenstaande zorgpunten.

Wij zoeken medestanders om ons geluid te laten horen en zo ook de Tweede Kamer hierover te informeren. Graag zouden wij zien dat de VEH ons standpunt inzake de voor ons ongewenste lastenverzwaring voor huiseigenaren onderschrijft, en ook publiek en politiek gaat uitdragen. Desgewenst kunnen wij een mondelinge toelichting geven en nader overleg hierover voeren.

Met hoogachting,  Peter Vonk  -  Voorzitter Landelijk Bestuur, AWP

 Lees reactie van Vereniging Eigen Huis op WaterForum! 

8 augustus 2011: De AWP kiest voor een constructieve opstelling met een concreet advies op de voorgestelde wijzigingen in kostentoedeling van de waterschapsbelastingen. Met een brief aan het bestuur van de Unie van Waterschappen:

Geacht Bestuur  

De Algemene Waterschapspartij heeft in haar landelijk AWP-beraad de voorstellen van de Unie van Waterschappen voor aanpassing van het belastingstelsel besproken, en wil u graag informeren over haar standpunt. Directe aanleiding is uw brief van 11 juli 2011 (kenmerk 60071/EV) waaruit blijkt dat de herziening van de kostentoedeling in het waterschapsbelastingstelsel nodig is om twee gevoelde problemen op te lossen, te weten: 1. bijdrage van de waterschappen aan het HWBP en 2. de zogenaamde 'weeffout' in de kostentoedeling Ongebouwd in enkele waterschappen.  

1. Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP)

De AWP pleit wel voor een hoogwaterbeschermingsheffing naast de reeds bestaande watersysteem – en zuiveringsheffing. Bij een nieuwe taak hoort een nieuwe belasting. Het is om meerdere redenen zaak om hier volstrekt transparant mee om te gaan.  De waterschappen moeten als functionele democratie immers altijd een helder verband kunnen laten zien tussen de functie en de daarmee verbonden kosten en de daarvoor geïnde belasting. Voor de kostentoedeling kan hetzelfde stramien als voor de watersysteemheffing worden gekozen.

Zo’n nationale hoogwaterbeschermingsheffing is goed verdedigbaar uit oogpunt van solidariteit tussen de lage- en hoger gelegen waterschappen, en maakt ook aan alle belanghebbenden, inclusief het parlement, duidelijk waar het geld voor is bedoeld. Ook is dan transparant dat stijging van de waterschapslasten verband houdt met de toenemende bijdrage aan het HWBP, oplopend  van € 81 miljoen nu, tot € 181 miljoen in 2015 en later wellicht nog meer. Het parlement zal dan ook begrijpen dat dit niet uit een gelimiteerde tariefstijging van maximaal 5% per jaar betaald kan worden. Tenslotte, de voorgestelde naam Veiligheidsheffing voor de gecombineerde HWBP en watersysteemheffing suggereert volledig ten onrechte dat de waterschappen tot-nu-toe weinig aan waterveiligheid deden.  

2. ‘Weeffout’ bij Ongebouwd

Naar het oordeel van de AWP bestaat er geen generieke ‘weeffout’ in de kostentoedeling. Slechts bij enkele  waterschappen pakt de systematiek pakt relatief ongunstig uit voor de categorie Ongebouwd [1].  Voor een specifiek probleem past geen generieke maatregel. Temeer niet, omdat de voorgestelde stelselaanpassing  eenzijdig ten nadele van de categorie Ingezetenen zal uitpakken. De AWP bepleit voor het specifieke probleem een specifieke oplossing: maximeer het tarief voor Ongebouwd tot een bepaald maximum bedrag en reken de kosten hiervan toe aan de categorie Gebouwd.  Bijvoorbeeld een maximum begrenzing van het tarief Ongebouwd als functie van het landelijk gemiddelde voor Ongebouwd x  factor 1,5 . Dat zou nu op ca € 85 per ha uitkomen, wat ons inziens redelijk is.  

Hiermee zijn de twee kernproblemen opgelost, namelijk een belasting voor het HWBP en de ‘weeffout’,  en kan het huidige belastingstelsel verder intact blijven.   

Bandbreedte

Mocht er toch gekozen worden voor een wijziging in de kostentoedeling op basis van het Combi-model, dan vraagt de AWP nadrukkelijk aandacht voor de gehanteerde bandbreedtes in relatie tot de inwonersdichtheid en het percentage aandeel voor ingezetenen.  De AWP vindt de nu voorgestelde systematiek van de bandbreedtes weinig consequent.  In het Unievoorstel sluiten de bandbreedtes niet bij elkaar aan en dat moet natuurlijk wel. Een eenvoudig rekenvoorbeeld laat dit al zien:  bij een inwonersdichtheid van 499 past een rekenkundig tarief van 40%, bij een dichtheid van 501 een tarief van 30%.  Door de bandbreedte conform het voorstel van de Unie met 10% te vergroten tot 20% krijgt de categorie Ingezetenen er rekenkundig gezien, wellicht onbedoeld, systematisch 5% bij. Bijvoorbeeld, als bij een bandbreedte van 30-40% het ingezetenaandeel op 35% lag, dan zal bij een bandbreedte van 30-50% het ingezetenenaandeel rekenkundig stijgen naar 40%. En dan moet de bestuurlijke afweging nog beginnen!

Het is wellicht goed om te weten dat in het verleden deze bestuurlijke afweging bij geen enkel waterschap tot een verlaging van het ingezetenendeel heeft geleid. De AWP wil daarom ook vasthouden aan bandbreedtes van 10%.  Er zijn grote regionale verschillen in de inwonerdichtheid tussen landelijke en stedelijke waterschappen. In uw voorstel wordt hier naar ons oordeel onvoldoende uitdrukking aan gegeven. Hieraan is tegemoet te komen door meer dan drie categorieën te hanteren. Een meer passende verdeling kan zijn: 

Inwonersdichtheid (inw./km2) Aandeel Ingezetenen (%) Aantal waterschappen

< 300 inwoners:     10-20%   (7 waterschappen)

300-500 inwoners:  20-30%   (8 waterschappen)

500-1000 inwoners: 30-40%   (6 waterschappen)

>1000 inwoners:     40-50%    (4 waterschappen)

Natuur

Nu u in tegenstelling tot de Taskforce de categorie Natuur(terreinen) toch wil laten mee betalen, pleit de AWP er voor dat de categorie Natuur een reëel aandeel in de kosten betaalt, een aandeel dat meer in verhouding is met de inspanningen en kosten welke de waterschappen voor Natuur maken. Het huidige, kunstmatig lage aandeel voor de categorie Natuur is in feite een (indirecte) subsidiëring van het rijk en de provincies. Immers, zij hoeven minder bij te dragen in de exploitatie van natuurterreinen door terreinbeherende organisaties als Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en de Provinciale Landschappen.  Mocht het aanvankelijke voorstel van de Taskforce, om de categorie Natuur niet langer als zelfstandige betalende categorie in de belastingheffing te betrekken, alsnog worden overgenomen, dan pleiten wij ervoor om dan ook de geborgde zetel voor de categorie Natuur te laten vervallen en deze zetel toe te voegen aan de categorie Ingezetenen.  

Overige overwegingen

De AWP is sterk voorstander van een belastingsysteem waarbij het aandeel van elk van de belangencategorieën objectief en onafhankelijk kan worden vastgesteld. Het voordeel van het huidige belastingstelsel is dat de bijdrage van de categorie Gebouwd berekend wordt op basis van een objectieve maatstaf, namelijk de WOZ. In de door het Uniebestuur voorgestelde systematiek krijgt echter de categorie Gebouwd ‘wat er over is’, nadat het aandeel voor respectievelijk de Ingezetenen, Ongebouwd en Natuur bepaald is.  Ons voorstel is te komen tot een systeem waarbij eerst de belangencategorieën Gebouwd, Ongebouwd en Natuur hun deel van de totale kosten toebedeeld krijgen, waarna ‘de rest’ wordt toebedeeld aan het algemeen belang, de Ingezetenen. Naar ons oordeel ontstaat alleen zo een rechtvaardige en robuuste kostentoedeling die past bij het functionele karakter van het waterschap. 

De AWP ziet tenslotte potentie om, middels een zuiveringsheffing aan gemeenten (in plaats van rechtstreeks aan particulieren zoals in de huidige systematiek), een mogelijkheid om te sturen op efficiëntie verbeteringen in de waterketen. Een groot deel van de zuiveringsinspanningen wordt nu nog bepaald door de toestroom van schoon regen- en grondwater naar de zuiveringsinstallaties. Door de zuiveringskosten naar volume en vervuilingslast door te berekenen aan de partijen die op die rwzi's lozen, worden gemeenten direct financieel verantwoordelijk voor een groot deel van de zuiveringslasten. Gemeenten zouden die zuiveringskosten vervolgens in rekening kunnen brengen bij hun burgers en bedrijven. Samen met de gemeentelijke rioolheffing zou dit een afvalwaterheffing vormen. De belangrijkste reden hiervoor is dat zo een sterke prikkel ontstaat voor gemeenten om af te wegen op welke manier zij het meest doelmatig omgaan met 'hun' regenwater en grondwater. Voeren zij dat af naar de zuivering, of brengen zij dat lokaal in de bodem of het oppervlaktewater? Dit zal op termijn leiden tot doelmatigheidswinst in de riolering en de afvalwaterzuivering.  

Tenslotte

Met de voorstellen voor een eigenstandige HWBP-heffing en maximering van de ‘weeffout’ wil de Algemene Waterschapspartij het belastingsysteem robuust en eenvoudig houden. De overwegingen over het functioneel karakter van de kostentoedeling en over de zuiveringsheffing zijn nadrukkelijk bedoeld om de discussie over het belastingssysteem een kwalitatieve dimensie te geven, en ons allen vooruit te helpen. 

Hoe de uitwerking van de voorgestelde wijzigingen precies zullen uitpakken moet nog doorgerekend worden. De Unie stelt nu maatregelen voor terwijl niet duidelijk is wat de uitkomsten in een bepaald waterschap zullen zijn. Wij betreuren dat op deze manier voor alle betrokkenen uitermate weinig tijd beschikbaar is tot de ledenvergadering op 30 september 2011 om zelf gedegen analyses te maken. 

De AWP is graag bereid deze standpunten en voorstellen nader toe te lichten aan het Uniebestuur en de Staatssecretaris en met u te komen tot nadere uitwerking.   

Met vriendelijke groeten,

Drs. Peter Vonk, Voorzitter Algemene Waterschapspartij 

[1]  In de twee waterschappen met in 2011 de hoogste tarieven voor Ongebouwd, Delfland en Schieland en de Krimpenerwaard, stegen de tarieven sinds 2003 met 178% resp. 89% (een daling dus), terwijl het landelijke gemiddelde 81,4% is ten opzichte van dat van 2003. Overigens, ter relativering van de zogenaamde weeffout, tariefsvergelijking voor Ingezetenen levert een gemiddelde stijging op van 161% tussen 2003 en 2011, terwijl in de twee waterschappen met de meest gestegen tarieven, Delfland en AGV, de stijgingen 148% resp. 374% waren. [Bron tarieven: COELO]

mei 2011 - Het kabinet wil dat de waterschapsverkiezingen ook volgens het 'model Eerste Kamer' gaan. "Geen goed idee", vindt de Algemene Waterschapspartij. 

De Eerste Kamer is gekozen. Er is veel kritiek op deze indirecte verkiezingen. Bijna zeven op de tien Nederlanders vinden dat de Eerste Kamer rechtstreeks gekozen had moeten worden.  Ondertussen bereidt ditzelfde kabinet onder de leiding van premier Rutte en staatssecretaris Atsma wel een wetsvoorstel voor om de directe verkiezingen voor het bestuur van de waterschappen om te zetten naar indirecte verkiezingen.  Het kabinet wil dat de besturen van waterschappen indirect door de gemeenteraadsleden worden gekozen. Bij dit circus zullen de verkiezingen van de Eerste Kamer in het niet vallen. Met deskundigheid heeft dat niks van doen, noch met democratie. Alleen directe verkiezingen, waarbij iedere Henk en Ingrid, maar ook Fatima en Karim zijn of haar stem kan uitbrengen, zijn werkelijk democratisch en transparant.

Het kabinet vindt dat je burgers niet moet vermoeien met het waterschapsbestuur. Terwijl bij de afgelopen verkiezingen toch maar liefst twee-en-half miljoen Nederlanders hun stem op een waterschapspartij hebben uitgebracht! Waterschappen heffen hun eigen belastingen, als uiting van onderlinge solidariteit in de verdediging tegen het water en het gezamelijk belang van 'droge voeten, schoon water'.  Wat het kabinet nu voorstelt is, vrij vertaald: "Wel betalen, maar niet stemmen". Ook de waterschappen zelf willen directe verkiezingen. Indirecte verkeizingen zullen worden gedomineerd door de grote gemeenten, zelfs als de opkomst daar minder goed is. Bovendien biedt het systeem van indrecte verkiezingen volop gelegenheid aan belangenverstrengeling. 

Nu wil het kabinet terug naar vroeger, naar de tijd dat de regenten uit de gemeenteraad in een achterkamertje uitmaakten wie hun vertegenwoordigers worden in het waterschapsbestuur. Het alternatief is simpel: combineer verkiezingen voor gemeenteraden en waterschappen. Maak er een Dag voor de Lokale Democratie van.  De waterschapsbesturen zijn de oudste democratische structuren in Nederland. Ons poldermodel is een wereldberoemd begrip!  

De Algemene Waterschapspartij (AWP) is faliekant tegen getrapte verkiezingen, maar voorstander van vrije en directe verkiezingen. Voor alle Nederlanders, ook voor Henk en Ingrid, en Fatima en Karim.  De AWP is speciaal opgericht om burgers een stem te geven in de waterschapsbesturen van alle 25 waterschappen in Nederland.

De Algemene Waterschapspartij (AWP) is verbijsterd want dit soort achterkamertjes politiek past echt niet meer bij de 21e eeuw: je moet jezelf niet willen controleren! Ook grote landelijke politieke partijen hebben in hun eigen reglementen allang bepaald dat het niet zindelijk is om in meer dan één democratisch verkozen orgaan te zitten.  Ook de Unie van Waterschappen is voorstander van directe verkiezingen.

“Waarom zou je als waterschap dure paaiplaatsen aanleggen voor bijvoorbeeld voorn, als de halfwas voorn wordt weggevangen door de aalscholver?” vraagt Hans Middendorp, visbioloog en bestuurslid van het hoogheemraadschap van Delfland voor de Algemene Waterschapspartij (AWP).

'Aalscholver is gewoon een vliegende snoek'

De AWP wil dat waterschappen en Visstandbeheer Commissies (VBC’s) beleid ontwikkelen tegen de invloed van aalscholvers op de visstand. Omdat de aalscholver niet gebonden is aan één water(systeem), is deze vogel in staat om lokaal met name in afgesloten wateren de visstand ernstig te ontwrichten.Vooral in vaarten en sloten leidt vraat door aalscholvers tot een onevenwichtige opbouw van de visstand. Een groep van slechts tien aalscholvers kan in een maand een water van 1 hectare voor 80 % leegvreten. Er blijven voornamelijk veel kleine visjes over, en maar een paar grote vissen. De tussenmaten ontbreken grotendeels, zeg maar alles wat in de snavel van een aalscholver past (vissen van 10 tot 40 centimeter). Dit komt vooral doordat de vis zich niet kan verschuilen tussen de waterplanten of rietstengels, omdat de meeste sloten en vaarten in Nederland rechte, beschoeide oevers hebben.

Paaiplaatsen "zinloos"?

Er wordt de komende jaren door het Hoogheemraadschap van Delfland – evenals door andere waterschappen – veel tijd en geld geïnvesteerd om aan Europese regelgeving te voldoen op het gebied van de chemische- en ecologische waterkwaliteit. Doel is het verkrijgen van biologische gezonde wateren met een daarbij passende visstand. Maar deze dure paaiplaatsen zijn "zinloos" als de aalscholvers ongehinderd hun buikjes kunnen volvreten!  Ook sportvissers willen een vermindering van de invloed van de aalscholver. Want met name in kleinere viswateren is er voor de meeste sportvissers nog nauwelijks een visje te vangen. En de nog aanwezige grote vis houdt zich overdag zo goed mogelijk schuil. Kortom, voldoende maatschappelijke en financiële redenen om na te denken over de aalscholvers.

Bejagen van aalscholvers is geen oplossing. Het aantal broedparen is al jaren stabiel op ca. 20.000 paren, met minder dan één jong per broedpaar. Als je aalscholvers zou afschieten, dan worden er waarschijnlijk gewoon meer jongen geboren. Verstoring van kolonies werkt ook averechts: in Zweden is dat juist uitgelopen op een toename van het aantal aalscholvers, omdat die vogels her-en-der nieuwe kolonies gingen stichten. Middendorp: "je zult dus met de aalscholver als 'vliegende snoek' moeten leren leven, en het ecologisch waterbeheer daarop aanpassen. ". 

Delfland is de verantwoordelijk waterbeheerder

De matige toestand van de onderwaterfauna in het gebied tussen den Haag en Rotterdam is in eerste instantie vooral vervelend voor de sportvissers, die belang hebben bij een natuurlijke, evenwichte en gezonde visstand om af-en-toe ook eens een leuke vis te verschalken. Ten tweede neemt de natuurwaarde van de Delflandse onderwaterwereld toe als er veel verschillende vissoorten rondzwemmen, en dat helpt weer om aan de Europese waterkwaliteitsdoelen te voldoen. En tenslotte is een gezonde visstand een indicatie van een goede biologische waterkwaliteit, met een mooie waterkant waarlangs je kunt fietsen en wandelen. In het gebied van Delfland zijn natuur en water nauw verweven.

De AWP wil daarom dat het hoogheemraadschap van Delfland samen met de twee VBC’s uit de regio een strategie ontwikkelen om de invloed van de aalscholver in sloten en vaarten te beperken, door onderwater meer schuilplaatsen te creëren. Middendorp: "Je kunt denken aan bijv. takkebossen of constructies van gaas in het water. Takkenbossen kosten vrijwel niets, en ze kunnen heel goed geplaatst en gemonitord worden door vrijwilligers van de plaatselijke visverenigingen. Meer participatie en meer vis voor minder geld, dat moet toch aanspreken?". Britse onderzoekers hebben nu aangetoond dat voor blankvoorn zo'n takkenbos 2x aantrekkelijker is dan een rietkraag. En een rietkraag is alleen aantrekkelijk als die veel dekking biedt. Middendorp: "Ik pleit daarom voor experimenten met takkenbossen. Mijn veronderstelling is dat de takkenbossen bijdragen aan een natuurlijker en gevarieeerdere vistand, al was het maar omdat er een nieuwe habitat ontstaat. En het zou zomaar kunnen zijn dat daarmee predatoren weer wat meer kans krijgen, zodat er ook een tegenwicht ontstaat tegen de talrijke brasem in Delfland?".

WATERSCHAPSVERKIEZINGEN IN 2014

TWEE STEMBUSSEN OPLOSSING = ELEGANT, DEMOGRATISCH EN GOEDKOOP

De Algemene Waterschapspartij (AWP) houdt vast aan directe verkiezingen. Juist in de functionele democratie van het waterschap is ‘lokale gebiedskennis = kennis van zaken’ elke dag meer gewenst!

zie ook: Kies gemeenteraad en waterschap gelijktijdig | VNG Magazine, 28 maart 2011, en Kabinet zet indirecte waterschapverkiezingen door | WaterForum, 1 april 2011 (géén grap!)

In recente het rapport: ‘Lokale Kiezers, Lokale Keuzes’ komen onderzoekers van de Universiteit van Tilburg tot de conclusie dat de democratische kwaliteit van gemeenteraadsverkiezingen sterk is gebaat met *lokale* verkiezingen. Want: "Landelijke partijen worden in de gemeenteraad gekozen op landelijke issues, de lokale problematiek speelt nauwelijks een rol”. Lokale partijen zorgen juist voor de broodnodige focus op de gemeentelijke politiek, want de pensioenleeftijd of een missie naar Afghanistan wordt toch echt door de Tweede kamer besloten, en niet in de gemeenteraad. Nog een conclusie uit het rapport: “Bij werkelijk lokale verkiezingen maken personen juist het verschil, door de manier waarop zij zijn geworteld in de gemeenschap". Hier benadrukken de onderzoekers het belang van ‘gebiedskennis’, het ‘weten wat er speelt’.

Toevallig of niet, er loopt op dit moment een vergelijkbare discussie over de waterschapsverkiezingen. Staatsecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu) wil de directe waterschapsverkiezingen omvormen naar indirecte verkiezingen door de leden van de gemeenteraden in hetzelfde waterschapsgebied. Terwijl de indirecte verkiezing van de Eerste Kamer door de leden van de Provinciale Staten juist een archaïsme is uit de tijd van de trekschuit! Bijkomend effect is de grote gemeenten de waterschapsbesturen als vanzelfsprekend zullen overheersen. Toch heeft de landelijke politiek er wel oren naar, en ook de VNG lijkt die optie te omarmen. De VNG wil in elk geval voorkomen dat de waterschappen worden samengevoegd met de provincies.

Kabinet wil af van Waterschapsverkiezingen

Momenteel wordt in het Haagse de laatste hand gelegd aan het Bestuursakkoord Water. Over het geheel genomen is het Bestuursakkoord water een helder en duidelijk document. Er is echter een klein maar principieel punt, dat tot ontzettend veel beroering in waterschapsland heeft geleid. Het kabinet wil over gaan op indirecte verkiezingen van waterschapsbesturen door gemeenteraadsleden. In het verre verleden kozen de gemeenteraadsleden ook al de waterschapsbestuurders uit hun midden. De waterschappen waren toen wel veel kleiner dan nu, en het ‘sigarengehalte’ was hoog!.

Het kabinet heeft in het regeerakkoord afgesproken over te gaan op indirecte waterschapsverkiezingen, amper twee jaar nadat het wettelijk mogelijk is gemaakt om als onafhankelijke partij mee te doen. Nu dreigt het kabinet echter het kind met het badwater weg te gooien: in de afgelopen twee jaar is de rol van de waterschapsbesturen flink gegroeid, juist door deelname van direct-gekozen vertegenwoordigers.  

Twee Stembussen naast elkaar voor Gemeenteraad en Waterschap

Organiseer de gemeenteraadsverkiezing en de waterschapsverkiezing gelijktijdig! De ‘twee stembussen oplossing’  is elegant, efficiënt en democratisch. Elegant: omdat waterschapspartijen een 'level playing field' krijgen t.o.v. de landelijke politieke partijen; en efficiënt: omdat er nauwelijks meerkosten zijn bij het gebruik van hetzelfde stemlokaal op dezelfde dag. Verkiezingscampagnes krijgen zo ook meer lokale dynamiek. En het allerbelangrijkste, een versterking van het democratisch mandaat van de waterschappen, omdat nu meer kiezers hun stem uit zullen brengen. In het buitenland is het combineren van verkiezingen vaak heel gewoon.

De Algemene Waterschapspartij (AWP) is een onafhankelijke partij, zonder enige binding met de landelijke politieke partijen. Juist voor onafhankelijke waterschapspartijen zoals de AWP en WaterNatuurlijk is dat natuurlijk cruciaal om niet te worden buitengesloten. De AWP tamboereert daarom al heel lang op de ‘twee stembussen oplossing’, waarbij tegelijk met de  gemeenteraadsverkiezingen een stem kan worden uitgebracht op de waterschapspartijen. Want waterschappen vormen een andere context, en vragen om een andere deskundigheid.

Trek lering uit de gemeenteraadsverkiezingen

Het Tilburgse rapport ‘Lokale verkiezingen, lokale keuzes’  is een onverwacht steuntje in de rug om het democratisch mandaat van de waterschappen vooral te blijven legitimeren met onafhankelijke & directe verkiezingen, dus niet via de achterkamertjes van de gemeentepolitiek. De belangrijkste aanbevelingen zijn:

§         Verminder het partijpolitieke karakter van verkiezingen - dit sluit naadloos aan bij het basisprincipe van de AWP als landelijke kiesvereniging op basis van betrokkenheid, ervaring & deskundigheid.

§         Maak duidelijk waar lokale politiek over gaat - er is wel degelijk iets te kiezen in waterbeheer, waterveiligheid en waternatuur, want  geen geld om alles tegelijk te doen.

§         Geef personen de ruimte - vroeger werden waterschapsbestuurders gekozen op persoonlijke titel, maar dat is afgeschaft in 2008; en zo zijn de landelijke politieke partijen in de waterschapsbesturen gekozen.

§         Investeer in de vertegenwoordigende rol van raadsleden - in de visie van de AWP zijn gekozen waterschapsbestuurders de ambassadeurs van het waterschap, en de verbindende schakel tussen de inwoners en het Dagelijks Bestuur.

Spoedwetje

Inmiddels bereidt Staatssecretaris Atsma een wetsvoorstel voor om de waterschapsverkiezingen uit te stellen van 2012 naar 2014, tegelijk met gementeraadsverkiezingen. Dit ‘gelijk stellen van de klokken’ is een goede zaak, en brengt ook de ‘twee stembussen oplossing’ dichterbij. Pas na grondige evaluatie in 2016 wil de Staatssecretaris de waterschapsverkiezingen onder de Kieswet brengen. Laten we hopen dat de VNG en de Unie van Waterschappen zich samen sterk zullen maken voor de ‘twee stembussen oplossing’, vanuit welbegrepen eigenbelang. Want wellicht dat dubbele verkiezingen op dezelfde dag de opkomst bij beiden verhoogt, zowel bij de gemeenteraadsverkiezingen als bij de waterschapsverkiezingen?

* Hans Middendorp is lid van het landelijk bestuur van de Algemene Waterschapspartij, en tevens gekozen vertegenwoordiger van de AWP in het Algemeen Bestuur van het hoogheemraadschap van Delfland.

Persberichten in diverse media.

De Algemene Waterschapspartij wil dat de huidige 26 waterschappen zich ontwikkelen tot ca. 20 waterautoriteiten, die direct verantwoording afleggen aan de minister van Verkeer & Waterstaat dus zonder tussenkomst van de provincies.

 Provincies willen waterschappen annexeren
Er wordt gevochten over de toekomst van het waterbeheer. De provincies vechten voor hun voortbestaan, en willen daarom de watertaak van de waterschappen overnemen. De gemeenten zien kansen om, samen met de waterschappen, mogelijk veel geld te besparen en tevens een vinger in de pap te krijgen, en het rijk is gewoon op zoek naar veel geld. 

Waterautoriteit
De Algemene Waterschapspartij wil dat de huidige 26 waterschappen zich ontwikkelen tot ca. 20 waterautoriteiten die direct verantwoording afleggen aan de minister van Verkeer & Waterstaat. Voor een land dat voor een groot deel onder de zeespiegel ligt is het waterbeheer van levensbelang en zou bestuurlijk niet moeten hoeven concurreren met straaljagers, jeugdzorg, files of andere “hot-items” van de politiek.

Waterveiligheid
De commissie Veerman heeft aangedrongen op uitvoering van de deltawet om de dijken op sterkte te brengen; voor de toekomst adviseert ze zelfs een verhoging van de veiligheidsfactor van de dijken met een factor 10. Om deze lange termijn kerntaak te realiseren moeten de waterschappen niet gehinderd worden door korte termijn problemen van de regionale politiek!

De Algemene Waterschapspartij pleit er daarom voor om de versterking van de dijken langs de kust, het zogenaamde hoogwaterbeschermingsprogramma, in zijn geheel onder verantwoording van de waterschappen uit te laten voeren en te financieren. Nu moet het rijk meebetalen, maar doet dat niet! Zo komt de overheid haar eigen wetten niet na; ze kan het dus beter overlaten aan de verantwoordelijke regionale waterautoriteiten.

Gebiedsgericht werken
Doelmatigheid is een vereiste. Gebiedsgericht werken is hierin de beste strategie. Samenvoeging van de waterschappen met de provincies of gemeenten heeft als groot praktisch bezwaar dat de grenzen van vrijwel alle waterschappen nu niet samen vallen met die van de provincies en zeker niet die van de gemeenten, dus er is dan een kostbare reorganisatie nodig. In tijden van bezuinigingen kunnen we dat geld wel beter gebruiken! Voor sterke dijken bijvoorbeeld. Door Europese wetgeving zal de huidige stroomgebiedsaanpak ook niet gewijzigd kunnen worden
 
Bestuurlijke drukte
Samenvoeging met de provincies of gemeenten heeft ook principiële bezwaren: het recht van belastingheffing en daarmee de financiering van droge voeten en veilige dijken van de waterschappen mag niet worden verkwanseld aan de algemene democratie om daarmee tekorten op de begroting te dichten of andere zaken te betalen.

De toekomst van de provincies is Europees gezien onzeker. De huidige koers van samenwerken dient verder te worden uitgebreid. Dit past het beste bij de uitvoering van de functionele taken van het waterschap. De verbeter plannen van de waterschapswereld met een 50 jarige vooruitblik op zeer lage risico’s met kans op grote schade en extreem menselijk leed past niet in de 4 jarige cyclus van algemene politiek.
 
Algemene Waterschapspartij
Door een wetswijziging in 2008 zijn nu voor de eerste keer ook politiek onafhankelijke waterpartijen vertegenwoordigd in de waterschappen. Deze partijen hebben al veel bijgedragen om het contact met de burgers te versterken. De Algemene Waterschapspartij komt als onafhankelijke partij op voor de waterbelangen van alle Nederlandse stakeholders door inbreng van waterschaps-specifieke deskundigheid!

.

Download de nieuwsbrief.

Op 23 maart 2010 heeft de Algemene Waterschapspartij een persbericht uit doen gaan waarin Peter Vonk, voorzitter van het landelijk bestuur van de Algemene Waterschapspartij aangeeft dat de waterschappen de financiering van de dijken in Nederland moeten overnemen.

De AWP is een landelijke waterschapspartij die in 18 waterschappen in het algemeen bestuur zit. De AWP neemt haar verantwoordelijkheid en durft als eerste een grote bestuurlijke stap voorwaarts te zetten. De financiering van het hoogwaterbeschermingsprogramma moet uit de rijksbegroting gehaald worden, om te worden overgeheveld, gefinancierd en uitgevoerd door de waterschappen. De burger betaalt nu voor veiligheid, maar krijgt het niet. De AWP vindt dat dit anders kan en moet.

De leden zien elkaar weer tijdens de netwerkbijeenkomst op 12 juni a.s., gepland in Amersfoort.