Afschaffen geborgde zetels hoeft niet te wachten op wijziging waterschapswet

Aanpak wateroverlast en verdroging door klimaatverandering zou geen taak van de waterschappen zijn?

16 nov. 2021 – Vertragingstactiek? In keurige juridische bewoordingen betogen drie gerenommeerde juristen dat er eerst moet worden gekeken naar functies en taken van waterschappen, en daarna naar de toekomst van de geborgde zetels. Dat staat te lezen in hun position paper voor het Ronde Tafelgesprek met Kamerleden deze week.

In de zomer van 2021 hebben GroenLinks en D66 gezamenlijk het wetsvoorstel ingediend om alle geborgde zetels af te schaffen. Op 18 nov. 2021 is er een Ronde Tafelbijeenkomst voor leden van de Tweede Kamer, op verzoek van het CDA.

De geborgde zetels worden benoemd door de lobby-organisaties VNO-NCW samen met de Kamer van Koophandel, de land- en tuinbouworganisatie (LTO) en de vereniging van bos- en natuureigenaren (VBNE).

Lees hier meer:  ‘Partijen nemen voorschot op Ronde Tafelgesprek’  (Waterforum, 16 nov. 2021)

 

Terugblik rondetafelgesprek 0p 18 nov. 2018 (Unie van Waterschappen)

 

Klimaatverandering

GroenLinks en D66 noemen een krachtige aanpak van de klimaatverandering door de waterschappen als één van de redenen om de geborgde zetels af te schaffen. Om zo het waterschapsbestuur slagvaardiger te maken.

Maar volgens deze juristen moet dan eerst Art.1 van de Waterschapswet worden gewijzigd: omdat klimaat en klimaatadaptatie daarin nog niet genoemd staan als wettelijke taken van de waterschappen. Alsof ‘droge voeten’ iets heel anders is dan het voorkomen van wateroverlast door klimaatverandering.

En een wijziging van de Waterschapswet duurt zo maar twee jaar. Omdat de volgende waterschapsverkiezingen al op 15 maart 2023 worden gehouden, gaat het niet meer gaat lukken om de geborgde zetels nu af te schaffen. Dan wordt de beslissing over de toekomst van de geborgde zetels wéér vier jaar door geschoven, tot de volgende waterschapsverkiezingen in 2027.

Maar volgens de AWP is het is niet relevant of klimaatverandering wel of niet in de Waterschapswet wordt genoemd. Veruit de belangrijkste reden om de geborgde zetels af te schaffen is dat de vertegenwoordigers van VNO-NCW, LTO en VBNE niet democratisch worden gekozen. Bovendien gaat het deze organisaties niet om het maatschappelijk belang maar het eigen belang, vooral om lage waterschapslasten voor boeren en bedrijven.

Pak de regie

De AWP heeft van oudsher het standpunt gehuldigd dat 1 geborgde zetel per geborgde categorie ruim voldoende is. Maar de laatste jaren is het standpunt van de AWP wel aangescherpt. ‘De wereld verandert, het klimaat verandert, maar binnen het waterschap hebben de geborgde zetels vooral oog voor hun eigen waterschaps-lasten’.

Terwijl de AWP het over klimaatverandering en klimaatschade door droogte en hoosbuien wil hebben. Want daar ligt een enorme taak voor de waterschappen! En klimaatmaatregelen kosten geld. In waterschap Vallei en Veluwe stemden onder meer de geborgde zetels in de Begroting 2022 zelfs voor uitstel van de klimaatmaatregelen (‘temporisering’).

De Algemene Waterschapspartij (AWP) is juist wel voorstander van verbreding van het takenpakket van de waterschappen. Wij vinden dat de waterschappen zich veel meer maatschappelijk bewust en veel minder afwachtend moeten opstellen. Waterschappen moeten uit de reflex van ‘gedienstig nutsbedrijf’ kruipen en ‘midden in de samenleving’ gaan staan.

En vooruitlopend op een eventuele wetswijziging, als die al nodig zou zijn, dan kunnen de waterschappen toch nu al aan de slag? Pàk nou de regie op klimaat en klimaatverandering! Zet in op waternatuur! En maak nou eens vaart met het terugwinnen van fosfaat en cellulose uit afvalwater.

Aanpak wateroverlast en droogte wordt geblokkeerd door de geborgde zetels (Stentor en De Gelderlander, sept.2021)

 

Kennis hoort thuis in Adviescommissie

Gelukkig bieden de drie juristen van de Ronde Tafel ook een opening: ‘Indien de invloed van de belangencategorieën te groot wordt geacht, zou ook het wettelijke aantal geborgde zetels kunnen worden teruggebracht’. Precies! De invloed van de geborgde zetels is nu veel te groot, ook omdat de geborgden wettelijk één heemraad (‘waterschapswethouder’) in het College krijgen toebedeeld. Dat klinkt mooi, maar daarmee wordt een meerderheidscollege zònder geborgde zetel uitgesloten.

Het oude AWP-standpunt was altijd: 1 geborgde zetel per geborgde categorie is méér dan genoeg. Nog beter: breng alle geborgde zetels onder in een aparte advies-commissie ‘maatschappelijke belangen’, om gevraagd en ongevraagd schriftelijk advies te geven op alle bespreekstukken in het waterschapsbestuur (vergelijkbaar met de gemeenteraad).

De voorstanders van de geborgde zetels worden overigens niet moe om te herhalen dat de mensen die op die geborgde zetels worden benoemd, zoveel belangrijke kennis hebben waarvan gewone burgers onwetend zouden zijn. Alsof waterbeheer en klimaatadaptatie een soort ‘rocket sciences’ zijn, die je alleen kunt snappen als je een koe kan melken?

Lid worden en meedoen met de AWP?  Klik hier!

 

Stop lobbycratie

De meerderheid voor afschaffing in de Tweede Kamer lijkt slechts één zetel groot. Dat is wel een krappe marge. Een compromis zou zijn om bijv. twee geborgde zetels te behouden van de zeven geborgde zetels in elk waterschap. Dat zou het wetsvoorstel meer draagvlak geven in de Kamer.

Maar de allerslechtste oplossing zou zijn om deze Gordiaanse knoop weer niet door te hakken en alles maar zo te laten als het is. De AWP vindt dat Kamer een besluit moet nemen, op tijd voor de waterschapsverkiezingen. De Unie van Waterschappen vindt dat trouwens ook!

Lobby-organisaties passen niet in een democratisch bestuur. Leden van een raad van commissarissen worden benoemd, maar volksvertegenwoordigers worden gekozen. Stop dus de lobbycratie van LTO en VNO-NCW in de waterschappen, vindt de AWP.

 

 

 

 

 

 

 

Hans Middendorp en Ron van Megen

 

 

Doe mee met de AWP! Samen voor water en klimaat.
Word lid voor maar 25 euro per jaar.

Word lid!

Laatste nieuws en opiniestukken

Burgers in 2020 nog meer 'de melkkoe van de waterschappen'

Nieuws 12 nov 2021 - De watersysteemheffing is bedoeld voor droge voeten, veilige dijken, en schoon en gezond water. In 2020 was de totale opbrengst van ...

Enthousiaste mensen nodig voor AWP-afdeling waterschap Amstel, Gooi en Vecht

Nieuws Op 22 november 2021 is er een tweede digitale AWP Kennismakings-bijeenkomst voor waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV). De AWP zoekt nu enthousia...

AWP Jong geeft jongeren stem voor water en klimaat

Nieuws 7 nov. 2021 - In een tijdsbestek van 2 generaties zal water dé allesbepalende factor zijn hoe onze samenleving er uit gaat zien. Dus tijd voor jo...