Knopen doorhakken in de waterschapsbelasting

Dijkgraven willen aanpassing tarieven ‘beperken’

16 dec. 2019 – Eindelijk hebben de 21 dijkgraven van de Unie van Waterschappen besloten hoe verder te gaan met de aanpassing van de waterschapsbelasting. De focus wordt beperkt tot slechts acht knelpunten. Ook hebben de 21 dijkgraven besloten dat de tarieven in de nieuwe waterschapsbelasting maar ‘beperkt’ mogen afwijken van de huidige tarieven.

De Algemene Waterschapspartij AWP wil juist een veel eerlijker lastenverdeling. Het kan gewoon niet zo zijn dat in het vernieuwde belastingstelsel de inwoners nog steeds gemiddeld 80% van de rekening blijven betalen. De AWP pleit – om te beginnen – voor een verlaging van 10% van de waterschapslasten voor inwoners.

Om nu eindelijk knopen door te hakken, los van alle verschillende belangen, pleit de AWP voor een niet-politieke commissie van onafhankelijke deskundigen.

Geborgde zetels in de waterschappen

Het waterschapsbestuur telt max. 30 zetels. De belastingcategorieën Bedrijfsleven (Kamer van Koophandel), Landbouw (Land- en Tuinbouw Organisatie) en Natuur (Nederlandse Vereniging van Boseigenaren) zijn met  samen 7 of 9 ‘geborgde zetels’ verzekerd van een plek in het waterschapsbestuur. De overige zetels worden verkozen door de inwoners (categorie Ingezetenen).

Bedrijfsleven en landbouw hebben geen belang bij een eerlijker verdeling van de waterschapslasten, terwijl Natuur praktisch niets bijdraagt. Meestal krijgen de geborgde zetels steun van partijen zoals VVD, CDA en ook SGP.  Samen met de geborgde zetels vormen deze landelijke politieke partijen al snel een meerderheid in het waterschapsbestuur en zij bemachtigen ook steevast zetels in de dagelijkse besturen (DB). De geborgde zetels zijn zelfs wettelijk verzekerd van een plaats in het DB. Kortom: de lobby van bedrijfsleven en landbouw klinkt heel ver door.

Feit blijft dat de Nederlandse huishoudens gemiddeld biina 80% bijdragen aan de watersysteemheffing, opgebouwd uit gemiddeld 40% solidariteitsheffing plus 39% heffing op woningen (ziet tab.1). Landbouw en bedrijfsleven dragen slechts 21% bij aan de watersysteemheffing. Hoewel de woningeigenaren al bijna 2x zoveel bijdragen als landbouw en bedrijfsleven samen, hebben zij géén geborgde zetel in het bestuur. De Vereniging Eigen Huis pleitte daarom onlangs terecht al voor een eigen geborgde zetel om de belangen van huiseigenaren te behartigen.

 

Wat moet er minimaal veranderen?

De Algemene Waterschapspartij heeft twee speerpunten voor de aanpassing van de waterschapsbelasting:

  1. Ontkoppeling van belastingcategorieën

    In het huidige belastingsysteem zijn de tarieven van burgers, boeren en bedrijven op een ingewikkelde manier aan elkaar gekoppeld, op een manier die in het nadeel is van de inwoners. De AWP pleit voor een veel transparanter systeem door een volledige ontkoppeling van de belastingcategorieën Ingezetenen, Gebouwd (woningen en niet-woningen) en Ongebouwd (landbouw en wegen). Door te ontkoppelen kan ieder waterschap een eigen afweging kan maken, die recht doet aan de eigen regionale situatie (wel/niet veel inwoners, wel/niet veel landbouw, wel/niet veel bedrijfsleven). Overigens erkent de Unie de noodzaak om per waterschap de belastingtarieven te kunnen bepalen.

  2. Tariefdifferentiatie onroerend goed

    De bijdrage van huishoudens stijgt ook al tien jaar. Dat komt omdat de WOZ op woningen veel sneller stijgt dan de WOZ op bedrijven en kantoren. In de systematiek van de waterschapsbelasting stijgt daardoor de watersysteem-heffing op woningen (koop en huur) terwijl het onroerend goed van het bedrijfsleven elk jaar een beetje minder belast wordt. De AWP heeft bij herhaling gepleit voor tariefdifferentiatie tussen woningen (huishoudens) en niet-woningen (bedrijfsleven). Bij de gemeentelijke OZB wordt dat onderscheid allang gemaakt.


Frisse blik van buiten nodig

In de plannen van de Unie gaat een stuurgroep van 21 dijkgraven en DB-leden aan de slag, ondersteund door een onafhankelijke procesbegeleider met een ambtelijke staf. Het nieuwe pakket aan voorstellen moet al eind 2020 op tafel liggen.

De AWP verwacht niet veel van zo’n stuurgroep van dijkgraven en DB-leden. Immers, alle argumenten zijn al vele malen uitgewisseld. Maar het is nooit gelukt om het eens te worden omdat de ‘heilige huisjes’ van bedrijfsleven en landbouw niet mogen worden benoemd. Vanzelfsprekend zoekt Unievoorzitter Rogier van der Sande zo veel mogelijk draagvlak bij alle belastingcategorieën in de waterschappen. De AWP vindt dat de politieke partijen in de waterschappen (als democratisch gekozen vertegenwoordigers van de inwoners) een veel grotere stem moeten hebben in de aanpassing van de waterschapsbelasting. Het wordt nu tijd voor de Unie om leiderschap te tonen!

Verder pleit de AWP er met klem voor dat het echte werk zal worden gedaan door een commissie van onafhankelijke en niet-politieke externe deskundigen. Op basis van een gedegen evaluatie van al het gedane werk sinds 2015 en het horen van alle belangengroepen moeten nu eindelijk knopen worden doorgehakt. Het maatschappelijk belang van goed én betaalbaar waterbeheer in Nederland  vraagt om een eerlijke verdeling van de waterschapslasten. En de speerpunten van de AWP verdienen een centrale plaats in de belastingaanpassing.

 

 

 

 

 

Hans Middendorp en Ron van Megen

 

De Algemene Waterschapspartij zoekt mensen met hart voor water.

Doe jij ook mee? Steun de AWP met jouw bijdrage van 25 euro per jaar!

Word lid!

Laatste nieuws en opiniestukken

Bigbags met ijzerzand tegen blauwalg in zwemwater

Nieuws Pilot om fosfaat uit het water te halen 2 juli 2020 -Zwemmers en hengelsporters hebben een hekel aan blauwalg. Het ziet er vies uit en je kunt er z...

Doe mee voor schoon water en droge voeten in Amsterdam en het Gooi

Nieuws Wie helpt mee met een nieuwe afdeling van de AWP? Water is een essentieel onderdeel van onze leefomgeving. Het waterbeheer moet nu op orde zijn, ma...

Herziening van de waterschaps-belasting in cruciale fase - Algemene Waterschapspartij wil eerlijke tarieven huishoudens

Opinie Algemene Waterschapspartij wil eerlijke tarieven voor alle huishoudens Klik hier voor de reactie van de AWP op de plannen van de Stuurgroep Aanpas...