Ruimtelijke ordening en aanpak leefomgeving moet stevig op de schop

Nog heel veel bouwplannen in laaggelegen gebieden en polders

9 sept 2022 – De leefomgevingskwaliteit van Nederland schiet nog steeds structureel en op meerdere indicatoren tekort. Het gaat onder meer om fijnstof, opwekking van hernieuwbare energie, waterkwaliteit en natuurkwaliteit. Er is onvoldoende samen-hang in de aanpak van deze problemen. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving in de Monitor van de Nationale Omgevingsvisie 2022, een twee-jaarlijkse uitgave.

Mooi dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) haar rol pakt dat de ruimtelijke ordening en aanpak leefomgeving stevig op de schop moeten! Nationale ruimtelijke ordening is hard nodig, en het wordt hoog tijd dat bodem en water weer leidend worden. Ongelofelijk hoeveel er nog steeds wordt gebouwd in gebieden die we nodig hebben voor de enorme wateropgaven anno nu. En zonder hard ingrijpen staan er nog heel veel bouwplannen op de rol in de meest laaggelegen gebieden en polders.

De leefomgevingskwaliteit van Nederland schiet structureel tekort (bron: PBL Monitor Omgevingsvisie 2022)

 

Onvoldoende samenhang

De boodschap van het PBL is glashelder. “De leefomgevingskwaliteit van Nederland schiet nog steeds structureel en op meerdere indicatoren tekort….Er is onvoldoende samenhang in de aanpak van deze problemen…..De kwaliteit van onze leefomgeving moet verbeteren”.

Sterker nog: er moet meer reserve komen in de doelen van de leefomgevingskwaliteit van Nederland. Dat vergt een zekere overmaat aan kwaliteit. Alleen dan kunnen wonen, werken, landbouw en natuur zich sneller en met meer flexibiliteit ontwikkelen. Veel doelen uit het sectorbeleid, zoals doelen voor verstedelijking, natuur of landbouw, zijn te weinig met elkaar verbonden.

Meest schokkende passage is de nog diplomatieke tekst dat bodem en water meer sturend moeten worden. “In de NOVI staat dat bij de ontwikkeling van nieuwe verstedelijkingslocaties de gebieden die te maken hebben met bodemdaling of die belangrijk zijn voor de waterhuishouding vermeden moeten worden. Dan gaat het bijvoorbeeld om diepe polders of in veenweidegebieden. Wordt er wel gebouwd, dan moeten de effecten daarvan worden gemitigeerd. Dat betekent een forse koerswijziging. Want sinds 2000 nam het aantal woningen in de kwetsbare gebieden voor waterhuishouding en bodemdaling met ruim een kwart toe”.

Water en bodem nog niet leidend in keuze woningbouwlocaties (bron: PBL Monitor)

 

Milieudruk veel te hoog

Ik geloof de positieve teksten in de monitor wel dat ons vestigingsklimaat op onderdelen is verbeterd. De Milieudruk op mens en natuur is gewoon veel te hoog. Of zoals het PBL zegt: “In grote delen van de Nederlandse landnatuur zijn zowel de milieu- als ruimtelijke condities nog matig of slecht voor het duurzaam kunnen voortbestaan van soorten en ecosystemen”.

Onze leefomgeving en daarmee vestigingsklimaat is in het geding. Het momentum en de urgentie is nu om onze ooit zo sterke ruimtelijke ordeningstraditie en -kennis af te stoffen en nieuw leven in te blazen. Hoopgevend zijn de RO-documenten en uitspraken die minister Hugo de Jonge naar buiten brengt. Maar ook hier hoop ik dat zijn DNA flink tot uiting komt: geen woorden, maar daden!

 

 

 

 

 

Cees-Jan Pen
Lector de Ondernemende Regio Fontys Hogeschool Economie en Communicatie

Doe mee met de AWP !
AWP voor water, klimaat en natuur
Voor maar 45 euro per jaar
Jongeren: 25 euro per jaar
Plus welkomstkorting!

Word lid!

AWP steunt compromis wetsvoorstel geborgde zetels, ondanks bezwaren

Nieuws 12 sept 2022 - Het wetsvoorstel om alle geborgde zetels af te schaffen, is door de Tweede Kamer met een amendement aangepast tot een compromis. De...

Twintig jaar waterkwaliteit heeft veel te weinig opgeleverd

Opinie 11 sept 2022 - Van de Nederlandse wateren voldoet 99% niet aan de normen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). "We hebben in Nederland de mo...

AWP wil belasting op leidingwater voor bedrijven en datacentra

Opinie 16 aug. 2022 - Door klimaatverandering staat Nederland de komende jaren voor grote uitdagingen op watergebied, zoals kurkdroge zomers, een dalende...