Waterschapslasten oneerlijk verdeeld

7 sept 2019De AWP pleit voor een eerlijker verdeling van de waterschapslasten. Het enorme pakket aan aanpassingen dat de Unie van Waterschappen in 2018 presenteerde, bleek een brug te ver. Nu dreigt echter het kind met het badwater te worden weggegooid. De AWP pleit voor een klein pakket van aanpassingen om de verdeling van de waterschapslasten eerlijker te maken.

De Unie van Waterschappen is al jaren bezig om een beter systeem voor de waterschapsbelastingen te bedenken. Het OESO rapport van 2014 over het water-beheer in Nederland had daar ook nadrukkelijk aandacht voor gevraagd. Maar het pakket voorstellen van de Unie had te weinig draagvlak. Daarom wil de AWP focussen op een kleiner pakket aanpassingen dat wel haalbaar is.

Hans Middendorp presenteert de voorstellen van de AWP
(klik op afbeelding voor presentatie) 

Huishoudens betalen nu 80% van de watersysteemheffing

Voor de zuiveringsheffing was bijvoorbeeld voorgesteld om de heffing te differentiëren voor 1, 2, 3, en 4+ persoons-huishoudens. “De AWP is het daar volledig mee eens”, zegt Ron van Megen, voorzitter van de Algemene Waterschapspartij AWP.

Het verdriet van burgers zit echter vooral bij de watersysteemheffing, de belasting om de kosten van droge voeten en voldoende water te dekken. Een jaar geleden rekende de AWP al voor dat alle huishoudens samen niet veertig procent betalen van de water-systeemheffing, maar gemiddeld 80%. Dat is 80 euro van iedere 100 euro water-systeemheffing die de waterschappen ontvangen!

Dat is weliswaar niet nieuw, maar het was nooit zo duidelijk dat de watersysteem-heffing op eigen huizen en huurwoningen standaard wordt meegeteld met de belastingopbrengst op bedrijfsgebouwen. Gemiddeld is zelfs vier-vijfde van de opbrengst van de categorie Bedrijfsgebouwd afkomstig van woningeigenaren en huurders (en dus slechts 20% van bedrijven en kantoren!).

“De watersysteemheffing is nu een hopeloze kluwen van verschillende regelingen”, zegt Hans Middendorp, die zich voor de AWP heeft toegelegd op het dossier waterschapsbelastingen.

De AWP pleit ervoor om de drie grote belastingcategorieën te ontkoppelen. Ook de CAB heeft dat al voorgesteld. Nu is het zo, dat om de categorie Ongebouwd (boeren) te ontzien, de categorie Gebouwd (bedrijven en woningen) ook automatisch een korting krijgt. En beide kortingen moeten worden opgebracht door de categorie Ingezetenen (huishoudens).

Geef waterschappen de bestuurlijke vrijheid om de verdeling van de watersysteemheffing voor Boeren, Burgers en Bedrijven lokaal vast te stellen
– binnen een landelijke bandbreedte

 

Belang – Betaling – Zeggenschap?

“Eén van de uitgangspunten bij de hervorming van de waterschapsbelastingen is juist dat het belang van de belastingbetalers bij de waterschapsvoorzieningen beter tot uiting moet komen in de tarieven”. In 2015 bevestigde de Adviescommissie Water aan de Minister van Infrastructuur en Milieu de trits ‘belang-betaling-zeggenschap’ nog steeds een valide ordenend principe te vinden. “Maar bedrijven en kantoren zitten nu voor een dubbeltje op de eerste rang”.

  • Voorbeeld: een woning met een WOZ-waarde van € 250.000 en een loods met een WOZ-waarde van € 250.000 worden in het huidige systeem voor precies hetzelfde bedrag aangeslagen voor de watersysteemheffing. Terwijl in die loods wel voor 10 miljoen aan ICT-apparatuur kan zijn opgeslagen, die bij wateroverlast in één klap waardeloos is geworden. Zo’n bedrijf heeft dus ook een veel groter financieel belang bij droge voeten dan nu in de watersysteemheffing tot uiting komt.

“Het kan ook anders”, legt Middendorp uit. “Zo is bij de gemeentelijke belastingen het tarief over de WOZ-waarde voor bedrijven 3 tot 4 keer hoger dan voor woningen. Waarom ook niet bij de waterschapsbelastingen?”. Daar komt nog bij dat het verschil in stijging van de WOZ-waarde tussen huizen en bedrijven in de meicirculaire 2019 wordt berekend op 24% (periode 2017-2020). Waardoor bij een gelijkblijvend tarief voor de categorie Gebouwd, woningen sluipenderwijs toch elk jaar meer gaan betalen (en bedrijven iets minder).

Uit onderstaand overzicht blijkt duidelijk per waterschap hoeveel elke belastingcategorie bijdraagt:

Overzicht watersysteemheffing in 2018 . Bron: Unie van Waterschappen.

Elk waterschap moet eigen afweging kunnen maken

Nog gekker wordt het bij de watersysteemheffing voor boerenbedrijven. Om boeren te ontzien, telt de waarde van wegen en infrastructuur in het landelijk gebied vaak al voor 400% mee en het voorstel was om dat zelfs naar 500% te verhogen. “Hoe dat nu verder gaat is volstrekt onduidelijk! Wegen zijn van algemeen nut, en koppeling met de landbouw is totaal onlogisch en heeft slechts tot misstanden geleid”.

De AWP pleit ervoor dat elk waterschap zelf bepaalt welk percentage van de watersysteemheffing moet worden opgebracht door agrarische bedrijven.”Gekkigheid, zoals het meetellen van wegen voor 500%, is dan niet meer nodig, een landelijke bandbreedte per ha boerenland is veel transparanter”.

Natuurheffing vertroebelt de discussie

Ook natuurterreinen moeten tegenwoordig waterschapsbelasting betalen. Terwijl bijvoorbeeld de waterschappen in het Oosten en Zuiden van Nederland vaak maar heel weinig tegen verdroging kunnen uitrichten, bij uitstek een probleem voor de categorie Natuur.

De opbrengst van de heffing op Natuur is totaal verwaarloosbaar: landelijk gemiddeld slechts 29 cent (!) per elke ontvangen 100 euro voor het water-systeem. Van Megen: “laten we stoppen met dat rondpompen van geld, dit kost alleen maar geld. Natuur wordt volledig betaald uit subsidies plus donaties van burgers. Natuur is een  algemeen belang en die paar dubbeltjes helpen de waterschappen ook helemaal niet”.

De AWP pleit ervoor om de watersysteemheffing op natuurterreinen op nul te stellen. “De categorie Natuur blijft dan gewoon bestaan. En een nulheffing is ook belastingtechnisch eenvoudig door te voeren”, zegt Middendorp.

AWP pleit voor drie verbeteringen

Recent onderzoek door Pointer bevestigt nogmaals dat huishoudens het leeuwendeel betalen van de waterschapsbelastingen: 2,2 miljard van de landelijke opbrengst van 3 miljard euro aan waterschapsbelasting (watersysteemheffing en waterzuiverings-heffing, elk ca. 1,5 miljard euro).

De AWP wil een eerlijker verdeling van de waterschapslasten. De Unie van Water-schappen had na jaren van voorbereiding in 2018 een omvangrijk pakket aan verbeteringsvoorstellen gedaan. “Maar dat pakket was gewoon te veel, iedereen was het wel ergens mee oneens en uiteindelijk is het hele pakket van tafel geveegd door de 21 waterschappen”, zegt Van Megen.

De AWP stelt  als strategie voor om de aanpassingen  aan de watersysteemheffing te beperken tot drie overzichtelijke verbeteringen:

  • Stel het tarief voor de watersysteemheffing op natuurterreinen op nul.
  • Laat elk waterschap zelf bepalen – binnen een landelijke bandbreedte per categorie – hoe de watersysteemheffing wordt verdeeld over huishoudens, bedrijven en boeren.
  • Maak onderscheid tussen de watersysteemheffing op huizen en op bedrijven.

“Dat zijn drie overzichtelijke wetswijzigingen, die de minister met een noodwetje snel kan voorleggen aan de Tweede Kamer. Elk waterschap kan dan zijn eigen afweging maken, die recht doet aan de lokale situatie. Want het is echt een utopie om te denken dat er één alles-omvattende regeling is te bedenken, die passend is voor alle verschillende waterschappen. En door opnieuw diep in alle details te gaan, vertraagt het proces om tot een gedragen voorstel te komen zo weer met een paar jaar. En dat zou echt teleurstellend zijn.”, besluiten Middendorp en Van Megen.

Lees hier de brief over de aanpassing van de watersysteemheffing die de AWP op 24 augustus aan de Unie van Waterschappen heeft gestuurd.

Ron van Megen (l) en Hans Middendorp

 

Doe je ook mee?

De AWP zoekt mensen met hart voor water, die willen meedenken over oplossingen voor waterproblemen.

Met jouw bijdrage van € 20, - per jaar steun je ons!

Word lid!

Laatste nieuws en opiniestukken

Koninklijke onderscheiding voor Jan van Oorschot

Nieuws 26 april 2019 - AWP-bestuurder mr. Jan van Oorschot werd vandaag verrast met een Koninklijke onderscheiding. Burgemeester drs. K. Loohuis van Hoogevee...

Overgebleven medicijnen gaan niet in het toilet

Nieuws 12 april 2019 - Uit een grote enquête blijkt dat overgebleven* medicijnen vrijwel nooit door het toilet gespoeld worden. Inspanningen om oude medic...

Meer stemmen en meer nieuwe leden voor de Algemene Waterschapspartij

Nieuws Zetelwinst AWP blijft uit door hogere opkomst 26 maart 2019 - De Algemene Waterschapspartij (AWP) is in de aanloop naar de waterschapsverkiezingen ...