Zeeland veel baat bij zoete Grevelingen en zoete Oosterschelde

Aanvoer van zoet water via pijpleidingen peperduur

16 maart 2021 – Het bufferen van zoet oppervlaktewater op de Oosterschelde en de Grevelingen is de enige duurzame oplossing voor dreigende waterschaarste op de Zeeuwse eilanden. Noodoplossingen om via pijpleidingen de Zeeuwse eilanden van zoet water voorzien, zijn kwetsbaar en duur.

 

Zoet of toch zout?

De spuisluizen in het Volkerak zijn indertijd aangelegd om Krammer-Volkerak, Grevelingen en Oosterschelde zoet te maken en liggen nog altijd klaar om overtollig rivierwater af te laten stromen naar Zeeland. Met de aanleg van de stormvloedkering bleef de Oosterschelde zout en door slechte kwaliteit van het Rijnwater in de jaren ‘70 werd de verzoeting van de Grevelingen uitgesteld. Zo werden de Zeeuwse grote wateren zouter dan ooit. Het gaat nu al jaren bergafwaarts met de waternatuur van de Oosterschelde en de Grevelingen. Ondanks een aanvankelijk enthousiasme en hoge inspanningen voor landinwaartse zoutwatermilieus zien steeds meer mensen in dat dit onhaalbaar is. Wat als idealistische dromen begon, eindigt in hoofdpijn-dossiers.

“Voor zoetwatervoorziening is het bufferen van oppervlaktewater de enige duurzame oplossing”

Het bestaand beleid vastgelegd in de Gebiedsagenda Zuidwestelijke Delta 2050 kiest voor grootschalige lozing van zoet water via de Nieuwe Waterweg, voor zoute meren, open zeegaten en een blokkade van natuurlijke rivieraanvoer. Aan de watervraag voor beregening, doorspoeling en peilbeheer kan nu al niet voldaan worden. Dit veroorzaakt verzilting van sloten en de wortelzone. Resterende zoetwaterlenzen lopen de kans geheel of meerjarig te verdwijnen. Het grondwater van de eilanden verzilt sterk en de beperkte zoetwatervoorraad Volkerak-Zoommeer heeft last van zoute kwel vanuit de aangrenzende zoute wateren. Voortzetting van dit beleid van verzilting maakt dat de nu al nijpende problemen bij stijging van de zeespiegel nog verder zullen toenemen.

 

 

Goedkoper, effectiever en duurzamer

Door het jaar heen voeren de grote rivieren overvloedige hoeveelheden zoetwater aan, waarvan we nu slechts enkele procenten gebruiken. Er is meer dan voldoende om de voormalige zeegaten te verzoeten en te verversen, zonder te hoeven tornen aan de huidige verdelingsafspraken voor zoet water.

Adviesbureau Witteveen+Bos (W+B) becijfert de kosten voor kunstmatige aanvoer van zoetwater met pijpleidingen voor Schouwen-Duivelnd tussen de 40 tot 180 miljoen euro. De jaarlijkse gebruikskosten worden geraamd op 0,8 tot 3,6 miljoen euro. Los daarvan is er niet een van de onderzochte varianten die op alle aspecten gunstig uit de bus komt, aldus W+B.

De voormalige zeegaten Grevelingen en Oosterschelde zijn in enkele maanden te verzoeten door zoet rivierwater binnen te laten en gelijktijdig de relatief zwaardere zoute diepe waterlaag naar zee te hevelen. Vergeleken met het huidige beleid uit de Gebiedsagenda 2050 is dit goedkoper, effectiever en duurzamer. Het verzoeten stopt verdere verzilting van de eilanden en creëert een groot zoetwaterreservoir, waaruit men in droge zomers naar behoefte vrij uit kan tappen. Dit is zeer aantrekkelijk voor landbouw, natuur, waterafhankelijke sectoren en leefbaarheid.

Zeespiegelstijging

De toegenomen urgentie om te komen tot klimaatbestendigheid, maakt een beleids-wijziging in waterbeheer noodzakelijk. Hoe eerder men zich richt op de urgente wateropgaven voor het tegengaan van verzilting en voor gegarandeerde zoetwatervoorziening, des te eerder zal men de vruchten ervan plukken. Het Deltaprogramma moet zich richten op een masterplan dat klimaatverandering en zeespiegelstijging ruim voor kan blijven.

Hoog tijd voor een aanpak met kustlijnverkorting en verzoeten van de grote wateren zoals Johan van Veen al beoogde met het oorspronkelijke Deltaplan. Bij een zeewaartse oplossing voor een klimaatbestendig land, zoals een tweede kustlijn, vindt er geen zoutindringing vanuit zee in de rivieren meer plaats en worden de rivieren vrijwel tot aan de huidige mondingen zoet, zodat de bestaande waterinlaatpunten intact blijven. Voor de natuur is het goed dat deze wateren onderdeel gaan uitmaken van een gezond en evenwichtig watersysteem. Er ontstaat daarbij nieuw intergetijdengebied, milieuzones schuiven westwaarts op en de Zeeuwse wateren krijgen een prominente functie in de zoetwatervoorziening voor Zuidwest en West Nederland.

Maar allereerst is het van belang om geheel overbodige miljoenen-investeringen in pijpleidingen voor zoet water te voorkomen!

 

 

 

 

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens

De Algemene Waterschapspartij zoekt mensen met hart voor water.

Doe jij ook mee? Steun de AWP met jouw bijdrage van 25 euro per jaar!

Word lid!

Laatste nieuws en opiniestukken

Watersysteemheffing moet eerlijker, zegt de AWP

Opinie Waarom krijgen bedrijven korting op de watersysteemheffing? De AWP vindt al jaren dat burgers te veel waterschapslasten betalen ten opzichte van be...

Nederland heeft steeds vaker dorst. Nieuw TV programma #Waterman zoekt het uit!

Nieuws Nieuw TV programma #Waterman 8 april 2021 - De zeespiegel stijgt, de zomers worden heter en droger. Nederland heeft steeds vaker dorst. Water, een ...

Waterschapsbelasting: huiseigenaren en huurders toch de klos?

Nieuws VNO-NCW op de koffie bij minister Infrastructuur en Waterstaat 6 april 2021 - Na een intensieve consultatie met alle belanghebbenden is het pakket ...