Schieland en de Krimpenerwaard

Minder pesticiden in de sloten tussen de kassen

Ctgb beperkt ‘stapelen’ van bestrijdingsmiddelen

20 april 2022 – Gewasbeschermingsmiddelen voor de land- en tuinbouw zijn desastreus voor de biodiversiteit onderwater. Kleine waterdiertjes, soms kleiner dan je met het blote oog kunt zien, blijken extreem gevoelig voor bestrijdingsmiddelen. De AWP pleit voor schoon en gezond water. Wij maken ons al jaren druk over de vele chemische stoffen in het oppervlaktewater.

Maar nu  wordt er een nieuwe weg ingeslagen in het toegestane gebruik van bestrijdingsmiddelen. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) vermindert vanaf 6 oktober 2022 de mogelijkheden om enkele zeer giftige bestrijdingsmiddelen tegelijkertijd te gebruiken (het zogenoemde ‘stapelen’).

“Voor het Ctgb is dit een enorme paradigmaverschuiving”, zegt Jan Smith.

‘Stapelen’ houdt in dat op een perceel eerst één middel wordt gebruikt tot het maximale aantal toepassingen is bereikt en daarna nog een ander middel met dezelfde werkzame stof en voor dezelfde toepassing. Deze hogere toepassingsfrequentie en dosering worden niet beoordeeld bij de toelating van het individuele middel. Onderzoek van de Wageningen Universiteit (WUR) laat zien dat dit ongewenste milieueffecten kan hebben, met name voor oppervlaktewater en daarin aanwezige dieren.

De biodiversiteit in Hollandse sloten is groot, met heel veel verschillende waterdiertjes.

Waterdiertjes

Voor de goede orde: in de kas zijn het misschien ‘effectieve’ gewasbeschermingsmiddelen, maar bij emissie naar het oppervlaktewater zijn diezelfde middelen gewoon landbouwgif dat dodelijk is voor het aquatisch leven. En aquatisch leven begint bij alle kleine waterdiertjes – lees larven van vliegen, muggen libellen, waterjuffers die op hun beurt weer het eiwitrijke voedsel vormen voor hoger geplaatste dieren als padden, kikkers, salamanders, vissen, en vooral jonge, nog opgroeiende vogels.

Maar met alle nog steeds voorkomende emissies in de slootjes tussen de kassen is het geen wonder dat er steeds minder waterdiertjes worden aangetroffen en dat de populaties van amfibieën en vogels sterk achteruitgaan. Goed dus dat er eindelijk adequaat handhavend wordt opgetreden tegen – vaak onbedoelde – emissies vanuit de kas naar de sloot.

Om welke pesticiden gaat het?

De nieuwe voorschriften van het Ctgb gelden voor de werkzame stoffen abamectine, deltamethrin, esfenvaleraat en chlorantraniliprole. Dit zijn alle vier insecticiden die inwerken op het zenuwstelsel, waardoor de insecten verlamd raken en sterven..

  1. Abamectine wordt ingezet tegen insecten en mijten op onder meer sla, tomaten, citrusvruchten en ander fruit, groenten en siergewassen. Voor dit middel geldt: ‘Acuut gevaar voor het aquatisch milieu, gevarencategorie 1 “Zeer giftig voor in het water levende organismen.” En als u de mieren in de tuin te lijf wil gaan, bedenk dan dat Abamectine de werkzame stof is in  van die handige mierenlokdoosjes’.
  2. Deltamethrin wordt ingezet tegen kruipende of vliegende insecten en is zeer giftig voor waterorganismen, in het bijzonder vissen. Ook bijen en andere honingminnende insecten hebben zwaar te lijden onder dit verdelgingsmiddel. Deltamethrin is ook een belangrijk bestanddeel in de vlooienband voor uw hond of kat.
  3. Esfenvaleraat werd lang geleden al door de Europese Unie op de lijst van toegelaten gewasbeschermingsmiddelen geplaatst voor een termijn die liep tot 31 juli 2011. In België is het product met onder de naam Sumi Alpha toegelaten, in Nederland mag Sumicidin Super nog steeds gebruikt worden
  4. Chlorantraniliprole is een systemisch middel. Het wordt toegepast bij het planten (opname via wortel) of door sproeien (opname via bladeren). Rupsen en volwassen insecten die zich voeden met de bladeren, krijgen zo de stof binnen. Het werkt snel en is al effectief bij lage doseringen. Ook voor dit middel geldt: ‘Acuut gevaar voor het aquatisch milieu, zeer giftig voor in het water levende organismen

Waterkwaliteitsmeting tussen de kassen. (bron: Delfland)

 

Groente en fruit goed wassen

Chlorantraniliprole mag gebruikt worden op appel, peer, selderij, komkommer, sla, spinazie, pompoen, tomaat en watermeloen en nog veel meer. Er wordt tegenwoordig niet voor niets gewaarschuwd om dit soort groenten en fruit voor gebruik heel goed te wassen.

En dan nog even dit: de ‘opgebruik’-termijn van deze vier gewasbeschermingsmiddelen eindigt op 6 oktober 2022. Misschien goed om tegen die tijd de piekbelastingen in de waterkwaliteits-rapportages van onze waterschappen in de gaten te houden. Of is deze rol mogelijk weggelegd voor de Provincie Zuid-Holland?

Jan Smith

Projectgroep Oppervlaktewaterkwaliteit Oostland
en steunlid AWP Schieland en de Krimpenerwaard

kandidatenlijst ingediend bij het stembureau

Nieuws   Op 4 februari heeft het AWP HHSK de kandidatenlijst ingediend bij het stembureau. wanneer de weersomstandigheden een voorteken zijn voor het we...

Klimaattuin van het Hoogheemraadschap van Schielend en de Krimpenerwaard is geopend en de AWP was erbij.

Nieuws Op maandag 7 januari 2019 opende de Rotterdamse wethouder Bert Wijbenga samen met dijkgraaf Hans Oosters van het hoogheemraadschap van Schieland en de...

AWP-SK wint wisselbokaal

Nieuws Op de ALV op 6 juni 2015 in Meppel is bekend gemaakt dat de Algemene Waterschapspartij Schieland en de Krimpenerwaard de wisselbokaal heeft gewonnen ...

Algemene Waterschapspartij behaalt 1 zetel

Nieuws De VVD is winnaar van de verkiezingen van hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard. De Algemene Waterschapspartij komt nieuw in het bestuur me...

De rivier als getijdenpark

Nieuws Han Weber ondertekent met het Wereldnatuurfonds, het Havenbedrijf Rotterdam, EcoShape, het Zuid-Hollands Landschap, Rijkwaterstaat, het Hoogheemraa...

Wethouder Van Sluis verkiesbaar

Nieuws De Capelse wethouder Dick van Sluis is lijstduwer voor de Algemene Waterschapspartij (AWP) in het waterschap Schieland en de Krimpenerwaard. Deze part...